خانواده های ناکارآمد: هنگامه های درمانی

خانواده سیستمی متشکل از افراد دارای نقشها و وظایف گوناگون است که به دلیل نیازهایش همواره در جریان تغییر و تحول است.اگرچه این سیستم به عنوان یک نهاد اثرپذیر در بطن سایر سیستمهای بزرگتر نظیر فرهنگی که در آن نشو و نما می‏کند-قرار دارد، لکن خود نیز از زیرسیستمهایی تشکیل شده که تاثیرات و تاثرات آنها بر کل سیستم، ساختار و کارکرد آن اثر می‏گذارد.دیدگاههای مختلفی در آسیب‏شناسی خانواده وجود دارد.همانطور که بسیاری از این‏ها به متغیرهای ساختاری نظیر آسیب‏های اجتماعی و حوادث منفی(فقدان، طلاق...) توجه کرده‏اند عده دیگری نیز نقش این حوادث را محدود دانسته و به عوامل واسطه‏ای یا پیامدی حاصل از آنها نظیر سبک‏های والدینی کارکرد خانواده و یا مشکلات اقتصادی- اجتماعی ناشی از حادثه اهمیت داده‏اند.از این میان کارکرد خانواده یک پدیده بسیار پیچیده است که به کیفیت زندگی خانواده‏ها در سطح سیستمی یا روابط دوتایی اشاره داشته و مواردی همچون سلامت، شایستگیها و کفایتها و قدرت و ضعف سیستم خانواده را دربر می گیرد و به شیوه‏های مختلفی نیز مورد سنجش و ارزیابی قرار می‏گیرد.بنابراین، این مقاله به سئوالهای زیر پاسخ می‏دهد:

1-خانواده‏های ناکارآمد چه ویژگی‏هایی دارد؟

2-براساس الگوی حلقوی پیچیده کارآمدی و ناکارآمدی سیستمها چگونه تعریف می شود؟

3-در کار با خانواده‏های ناکارأمد چه مفاهیم یا سازه‏هایی باید مورد ارزیابی و سنجش قرار گیرد؟

4-در حرکت به سوی الگوهای موثر و کارآمدتر در خانواده، چه تغییراتی باید در چه سطوحی صورت گیرد؟

ادامه نوشته

خانواده درمانی و زوج درمانی تنیدگی پس ضربه ای(PTSD)

مقدمه

محققین و درمانگران از مدتها قبل متوجه نقش مهم حمایتها و روابط خانوادگی در بهبودی عوارض حوادث راونخراش شده‏اند{o1 و 2 و 3 و 4o}.همچنین متوجه شده‏اند که حوادث روانخراش و تبعات بعدی آن بطور قابل توجهی بر همسر و اعضاء خانواده قربانیان اثر می‏گذارد{o5 , 6 , 7 , 8 و 9o}.هم روابط خانوادگی در بهبودی عوارض‏ DSTP اثر می‏گذارد و هم‏ DSTP بر خانواده، و همین موضوع باعث شده است تا خانواده درمانی و زوج درمانی در برنامه‏های درمانی برای‏ DSTP و دیگر عوارض درمای تروما لحاظ شود یا حداقل به آن توجه شود{o10 , 11 و 12o}.متأسفانه علی‏رغم تأکید فراوان در رابطه با اهمیت خانواده درمانی و یا زوج درمانی در برنامه‏های درمانی، هیچ بررسی علمی و کنترل شده‏ای که اثر این نوع درمان در بهبودی اثرات تروما را نشان دهد، ارائه نشده است و تنها تجارب علمی در این رابطه وجود دارد.لذا نوشته حاضر بابی است بر درمان‏ DSTP و مشکلات مرتبط با تروما با تأکید بر جنبه‏های نظری و بالینی آن.

این بحث به دو قسمت مجزا تقسیم شده است، تا بیانگر دو فلسفه یا منطقی باشد که معمولا موجب شده است تا منابع موجود خانواده یا زوج درمانی را برای علائم مرتبط با DSTP توصیه کنند.

درمان سیستمی

دلیل اول برای استفاده از خانواده درمانی یا زوج درمای بعنوا درمانی برای علائم‏ DSTP بر این اساس استوار است که تروما و عوارض بعدی آن مستقیما و غیرمستقیم بر روی اعضای خانواده فرد که با حادثه مواجه شده است اثر می‏گذارد{o6 , 7 , 8 , 9 , 13 , 14 , و 15o}.تمرکز این رویکردها بر نشان دادن فروپاشی کلی خانواده به دلیل مواجهه فرد با حادث روانخراش و بروز علائم بعد از سانحه روانخراش در یک یا چند عضو از خانواده است.همچنین مداخله بیشتر متمرکز بر رفع ناراحی از خانواده ترومازده است تا کاهش علائم فرد خاص.بدیهی است که رویکرد پیشنهاد شده در این مبحث براساس همان خانواده درمانی و زوج درمانی بنا شده است‏

که در گروههای دیگری غیر از DSTP ها بکار می‏رود.این رویکر را درمان سیستمی می‏نامیم.

ادامه نوشته

نقش دین (توکل برخدا) در بهداشت روان

این مقاله به بررسی نقش دین در تأمین بهداشت روانی افراد براساس یافته‏های موجود می‏پردازد.ابتدا تعریفی از بهداشت روان ارائه می‏کنیم، هرچند تعاریف مختلفی در این زمینه وجود دارد ولی کارشناسان بهداشت جهانی سلامت فکر و روان را این‏طور تعریف کرده‏اند:

«سلامت فکر عبارت است از قابلیت ارتباط موزون و هماهنگ با دیگران، تغییر و اصلاح در محیط فردی و اجتماعی و حل تضادها و تمایلات شخصی بطور منطقی، عادلانه و مناسب در پژوهشهای گوناگون تأثیر ارزشها و عقاید مذهبی در سلامت روانی افراد مورد بررسی قرار گرفته است از جمله در یک مطالعه نشان داده شده است که عقاید مذهبی قویتر باعث ایجاد یک اثر مثبت روانی می‏شود که در ارتقاء بهداشت روانی مؤثر است.(کوئینگ و همکاران، 1997، لارسن و کوئینگ، 2000).همچنین اعتقادات مذهبی باعث افزایش سلامت روان افراد شده و رابطه مستقیمی بین مذهب و قدرت انطباق با محیط می‏باشد.در پژوهش دیگر بر روی دانشجویان دانشگاه اصفهان و علوم پزشکی اصفهان انجام شده نتایج نشان داد که بین توکل به خدا با افسردگی و پارانویا رابطه منفی و معنی دارد.و بین احساس آرامش با بهداشت روان رابطه مثبت و معنی‏دار وجود دارد یعنی هرچه احساس آرامش به‏عنوان یکی از ابعاد مذهبی توکل در فرد بیشتر باشد سلامت روانی فرد نیز افزایش می‏یابد و ابعاد افسردگی فوبی و شکایات جسمانی در فرد کاهش می‏یابد»(صدری، 80)

ادامه نوشته

خانواده درمانگری شناختی-رفتاری در درمان بیماران مبتلا به دردهای عضلانی استخوانی‏ Eith Musculoskeleta

کارایی خانواده درمانگری شناختی-رفتاری در درمان اختلالهای روان تنی‏ از نوع عضلانی،با استفاده از یک طرح تک آزمودنی از نوع A-B مورد بررسی قرار گرفت.تعداد 3 نفر(2 مرد و 1 زن)مبتلا به اختلال روان- تنی عضلانی استخوانی(کمر درد و گردن درد)که به یک کلینیک‏ خصوصی روان درمانگری ارجاع شده بودند،به عنوان گروه نمونهء این‏ پژوهش انتخاب شدند.پس از مصاحبهء بالینی روان درمانگر،آزودنیها به آزمونهای MMPI و SCL-90-R پاصسخ دادند و سپس روش‏ خانواده درمانگری شناختی-رفتاری در مورد آنها اجرا شد.نتایج آزمودنیها در پس آزمون کارایی بالای این روش درمانگری در حل تعارضها و مشکلات بین فردی از طریق آموزرش مههارتهایی مانند حل مسألخ،برقراری‏ ارتباط مؤثر،مقابلهء کارآمد و جرأت‏ورزی را نشان داد.پیشنهاد می‏شود در پژوهشهای بعدی کارآیی سایر روشهای درمانگری از جمله دارودمانگری، رفتار درمانگری و شناخت درمانگری فردی و گروهی بررسی و با یکدیگر مقایسه شود.

واژه‏های کلیدی:اختلالهای روان تنی،اختلالهای عضلانی استخوانی، طرح تک آزمودنی،خانواده درمانگری،شناخت-رفتار درمانگری.

 

مقدمه

موضوع ارتباط روان و تن از دیرباز مورد بحث بوده است. به‏طوری که امروزه اغلب متخصصان و دست‏اندرکاران‏ حوزه‏های علمی اعتقاد دارند که انسان موجودی روانی، اجتماعی و جسمانی است و برای شناخت او باید هر سه‏ بعد را در مدنظر قرار داد و توجه داشت که او باید هر سه‏ اثر مقابل بر یکدیگر دارند اعتقاد به یکپارچگی روان و تن و اثر متقابل آنها بر یکدیگر،به پیدایش گروهی از اختلالعا که روان‏1و تن‏2را در برمی‏گیرند و بخصوص‏ بیماریهای جسمانی‏ای که دارای علت‏شناسی‏3روانی هستند منجر شده است(کرسینس،1999).این گروه از بیماریها را بیماریهای روان-تنی‏4نامیده‏اند.

به عبارت دیگر،اختلالهایی مانند آسم،زخم معده، فشار خون،دردهای عضلانی و استخوانی و سر درد، گروهی از بیماریهای جشمانی را تشکیل می‏دهند که‏ معلول مشکلات روانی هستند یا دست کم تحت تأثیر عوامل و تنیدگیهای روانی شدید ایجاد می‏شوند.امروزه‏ تقریبا همهء بیماریهای جسمانی را به‏طور بالقوه با تنیدگیهای روانی مرتبط می‏دانند.برای مثال اگرچه در چهارمین متن تجدیدنظر شده مجموعه تشخیصی و آماری‏ انجمن روانپزشکی امریکا( DSM-IV-TR ،2000)، اختلالهای روانی در محورهای I و II و شرایط طبی‏ عمومی در محور III قرار گرفته‏اند،مع‏هذا به این نکته‏ نیز اشاره شده است که مجزا کردن محورهای بدین معنا نیست که«اختلالهای روانی»با عوامل یا فرایندهای‏ جسمانی یا زیست شناختی،مرتبط نیستند یا آنکه شرایط طبی عمومی با عوامل یا فرایندهای رفتاری یا روانی‏ اجتماعی ارتباط ندارند.در واقع، DSM-IV-TR ایجاد هر نوع تمایز بنیادی بین اختلالهای روانی و شرایط طبی‏ عمومی را نمی‏پزیرد و بر همپوشی،تأثیر هر یک بر دیگری و حتی عدم امکان جداسازی آنها در برخی از مواقع‏ تأکید دارد( DSM-IV-TR ،2000ص 27).

ادامه نوشته

افسردگی و راههای درمان

اصلی‏ترین علائم و نشانه‏های افسردگی کدام‏اند؟

بسیاری از افراد به رغم افسرده بودن برایشان بسیار دشوار است که به افسردگی خود اذغان داشته باشند.بالعکس برخی اندوه خودشان را آدمی افسرده معرفی می‏کنند.در هر حال بسیاری از موارد پدیده افسردگی پنهان می‏ماند، چون اکثر مردم دوست دارند حتی‏الامکان اوقات خود را به خوشی بگذرانند و افسردگی را که تا حدی دردناک و ناخوشایند است به سادگی انکار نمایند.در شناخت و تشخیص افسردگی باید دقت کرد.باید بدانیم که در شناخت صحیح افسردگی به دنبال چه علائمی هستیم.افسردگی متضمن تغییرات اساسی در ویژگی‏های زیستی، عاطفی و روانی است.تک تک افراد افسرده تمامی علائم افسردگی را ندارند، اما همه علائم مربوط به افسردگی در گروه افراد افسرده وجود دارد.

افسردگی در بین افراد مختلف به‏ صورت‏های متفاوت و درجات گوناگون پدیدار می‏گردد.گاهی افسردگی به صورت یک هیجان عادی انسانی جلوه‏گر می‏شود.گاه به صورت غم و اندوه بروز می‏کند و حالت غمگینی به عنوان یک پاسخ طبیعی نسبت به شرایط غمناک در فرد به وجود می‏آید.بعضی اوقات افسردگی به صورت ضعف ظاهر می‏شود و گاه بعضی از افراد دچار افسردگی شدید می‏شوند.

ادامه نوشته

نشانگان آسپرگر

نشانگان آسپرگر

دکتر ادوارد بی.آول

اوایل نوامبر است.شما تازه با پسرانتان مارک و اندی از داندانپزشکی به‏ خانه برمی‏گردید.مارک ده ساله است و در کلاس چهارم درس می‏خواند.اندی‏ شش ساله به آمادگی می‏رود.شما به‏ دندانپزشکی دیر رسیده بودید،زیرا مارک‏ فراموش کرده بود به معلمش بگوید که‏ شما امروز زودتر او را از مدرسه بر می‏گردانید.

امروز را با دعوای مفصل مارک و اندی در صبح زود شروع کرده‏اید.در راه‏ خانه می‏ایستید تا تخم‏مرغ و شیر بخرید. مارک حسابی عصانی می‏شود زیرا قهوه‏ و نان هم خریده‏اید و این موضوع بیش از «یک دقیقه»طول کشیده است.

ادامه نوشته

فروپاشی مکانیسمهای شناختی - عاطفی: تشخیص و درمان

تشخیص:

بر مبنای راهنمای تشخیصی مورد نظر، فروپاشی کارکردهای شناختی/عاطفی را می‏توان در بیماریها و اختلالات فوق ملاحظه کرد.از لحاظ رفتاری این فروپاشی به موارد زیر اشاره می‏نماید:

الف-از دست دادن 3 حافظه، سردرگمی و گم‏گشتگی، گیجی و یا ناتوانی در فراگیری وظایف جدید.

ب-تغییرات شخصیت، به همره افزایش مشکلات هیجانی و عاطفی(مانند بدگمانی 4 ، افسردگی، اضطراب، یا مسائل هیجانی).

ادامه نوشته

درخودماندگی چیست؟

درخودماندگی چیست؟

درخودماندگی بیماری نیست،بلکه یک اختلال رشدی در عملکرد مغز می‏باشد.افرادی که دچار درخودماندگی کلاسیک‏ می‏باشند،سه نوع علامت را نشان می‏دهند:آسیب در روابط متقابل اجتماعی،مشکلاتی در ارتباط کلامی و غیرکلامی و قوه‏ تخیل و محدودیت غیرعادی یا شدید در فعالیت‏ها و علایق. علایم درخودماندگی به‏طور معمول در سه سال اول کودکی‏ آشکار می‏شوند و در طول زندگی ادامه می‏یابند.اگرچه درمان‏ وجود ندارد،ولی امکان دارد مدیریت مناسب رشد نسبتا طبیعی‏ را باعث شود و رفتارهای نامطلوب را کاهش دهد.افراد دچار درخودماندگی یک زندگی طبیعی دارند.

ادامه نوشته

اختلال عملکرد اجرایی در اوتیسم

اختلال عملکرد اجرایی در اوتیسم

عملکرد اجرایی،به مجموعه‏ای از عملکردها،مانند برنامه‏ریزی،حافظهء کاری‏1،کنترل تکانه‏ها،مهار و انعطاف‏پذیری تفکر و نیز شروع یک کار و نظارت بر آن اطلاق می‏شود.اختلال‏ عملکردهای اجرایی در بیمارانی دیده‏ می‏شود که دچار آسیب لوب فرونتال‏ هستند.این اختلال در طیف اختلالات‏ عصبی ناشی از اختلالات تکامل اعصاب‏ که احتمالا در ایجاد نقایص مادرزادی‏ لوب فرونتال نقش دارند نیز دیده شده‏ است.این اختلالات شامل ṣ ADHD اختلال وسواسی-جبری،سندرم تورت، فنیل کتونوریا،اسکیزوفرنیا و طیف‏ اختلالات اوتیسم می‏باشند.باید یادآور شد که اختلال عملکرد اجرایی می‏تواند در سایر آسیب‏ها(غیراز آسیب‏های‏ ناحی لوب فرونتال)نیز رخ دهد.

ادامه نوشته

نشانگان اوتیسم (درخودماندگی)

بیش از شش دهه از شناسایی‏ اوتیسم توسط کارنر(1943)سپری شده و اطلاعات زیادی درباره‏ی آن به دست آمده‏ است.با وجود نادر بودن،اوتیسم توجه‏ محافل علمی و پژوهش زیادی را به خود جلب نموده است.این اختلال در اوایل‏ زندگی کودک بروز می‏کند.والدین این‏ قبیل کودکان معمولا گزارش می‏دهند که‏ فرزند آنها از همان بدو تولد مشکلات‏ عدیده‏ای از خود نشان داده و با کودکان‏ دیگر تفاوت داشته‏اند.اوتیسم به صورت‏ رفتارهای پیسکوتیک بشدت آشفته تظاهر می‏کند که تقریبا روی همه جنبه‏های‏ فعالیت کودک اثر معکوس می‏گذارد. نظریه‏های گوناگونی درباره‏ی‏ سبب‏شناسی این اختلال پیشنهاد شده‏ است.این نظریه از برداشت‏های صرفا زیستی تا برداشت‏های محیطی فرق‏ می‏کنند.بعضی از آنها هم در حد فاصل این‏ دو دیدگاه افراطی قرار می‏گیرند.بر همین‏ اساس،روش‏های درمانی مختلفی نیز پیشنهاد شده که به موفقیت‏هایی نیز دست‏

ادامه نوشته

نارساخوانی(Dyslexia )

اهمیت خواندن

این یک واقعیت است که در جهان امروز شمار داده‏های‏ حسی و اطلاعات رسیده از طریق رسانه‏های غیر مکتوب و غیر چاپی رو به افزایش است و دنیای همه‏پوش تلویزیون بر دنیای خط و چاپ در بسیاری از زمینه‏ها پیشی گرفته است. اما نکته جالب این‏جا است که میلیون‏ها بیننده‏ی تلویزیون‏ در جهان غرب که برنامه‏هایی نظیر صحنه‏های قتل و آدمکشی یا سایر برنامه‏های دیگر را از تلویزیون تماشا می‏کردند،بی‏صبرانه مشتاق مطالعه‏ی روزنامه در روزهای‏ بعد بودند تا جریان امور را در ارتباط با آنچه دیده‏اند، بخوانند و مطالبقت دهند.

ادامه نوشته

درمان تیک ها

علل پیدایش تیک:

این حرکات ظاهرا به منظور خاصی صورت نمی‏گیرد ولی‏ بی‏علت و بدون انگیزه هم نیست و در کودکان و نوجوانان شاد، راضی،ایمن و متعادل از نظر روانی،عاطفی و هیجانی کمتر دیده می‏شود.بین شدت تیک و شدت کششهای عاطفی و هیجانی همواره رابطه نزدیکی وجود دارد.

ادامه نوشته

تیک وانواع آن

مقدمه

در دنیای ماشینی و زندگی در سرعت،که‏ لحظه‏ای را تلف کردن مساوی با خسارتهای مالی‏ عظیمی می‏باشد انسان در عین حال که به پیشرفت‏ تکنولوژی در جهت آسایش و رفاه خویش گام بر می‏دارد،از طرف دیگر با سرگرم کردن خود به‏ انواع تنوعات از خویشتن خویش غافل شده و همه‏ عنان زندگی را بدست ماشین ساخته دست خود داده است و خود نظاره‏گر تصمیمات ماشین شده‏ است.

ادامه نوشته

زندگی نامه سیگموند فروید

 

او زادهٔ شهر پریبورگ در جمهوری چک کنونی و امپراتوری اتریش پیشین است. خانواده وی از یهودیان اشکنازی بودند. پدرش پارچه‌فروش بود که سه سال بعد از تولد زیگموند به دلیل مشکلات مالی همراه با خانواده خود به لایپزیک رفت و پس از مدتی به وین مهاجرت کرد

ادامه نوشته

کهن ریخت قهرمان

کهن الگو های اسطوره شناختی الف:الگوی جنوسیس(نیز به نام کهن الگوی آفرینش شناخته می شود) ب:الگوی باروری یا سیکل باروری ج:الگوی نجات یا رستگاری د:الگوی قهرمان

کهن الگوی چهارم... قهرمان شاید نام آشنا ترین و ملموس ترین کهن الگو بین دیگران است، البته در همه جا دیده می شود.

ادامه نوشته

کهن ریخت مادر

ادامه نوشته

کهن ریخت سلف

ادامه نوشته

کهن ریخت ودینگ

ادامه نوشته

کهن ریخت گیاه

ادامه نوشته

آنیموس

ادامه نوشته

کهن ریخت

ادامه نوشته

روانشناسی و رواندرمانی بدن

ادامه نوشته

روانشناسی تربیتی در ایران و غرب: گذشته،حال و آینده

ادامه نوشته

فراشناخت و نقش آن در فرآیند یاددهی-یادگیری

ادامه نوشته

نظریه‏های رشد زبان‏ در کودک

ادامه نوشته

روان شناسی در عصر جدید

ادامه نوشته

نفوذ روانشناسی‏ در آموزش و پرورش

 

ادامه نوشته

معرفی پایان‏نامه

ادامه نوشته

رویکردی جدید به روانشناسی تحولی

 

ادامه نوشته

روان شناسی مثبت نگر

ادامه نوشته